Πολιτική
Καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου: κατ' ιδίαν ενημέρωση αρχηγών από Γεραπετρίτη το Σάββατο
Η Λευκωσία εξέδωσε αντι-NAVTEX που ισχύει έως τον Μάρτιο του 2027, η Αθήνα ενέκρινε νέες έρευνες στον βυθό και το έργο επανεκκινεί με γαλλική στήριξη. Πού διαφωνούν Αθήνα, Λευκωσία και Άγκυρα.
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης θα ενημερώσει το Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026 τους πολιτικούς αρχηγούς, έναν προς έναν, για την πορεία του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, σύμφωνα με το Newsit. Η ενημέρωση κλείστηκε τρεις ημέρες αφότου η Λευκωσία απάντησε με αντι-NAVTEX στην τουρκική αναγγελία για έρευνες γαλλικού πλοίου που αφορούν τη διασύνδεση, και ενώ οι Financial Times, σε δημοσίευμα που αναπαράγει η Ναυτεμπορική, κάνουν λόγο για επανεκκίνηση του έργου με γαλλική διπλωματική στήριξη.
Τα δεδομένα
Κατά το Newsit, η κυπριακή αντι-NAVTEX εκδόθηκε στις 06:00 της 11ης Νοεμβρίου 2026 με αριθμό 352/26 και θα παραμείνει σε ισχύ έως τις 20 Μαρτίου 2027. Απαντά στην τουρκική αναγγελία για τις έρευνες του γαλλικού πλοίου «VB Abeille Marengo» στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Η Λευκωσία, όπως μεταδίδει το ίδιο μέσο, ξεκαθαρίζει ότι οι εργασίες εντός της κυπριακής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας έχουν αδειοδοτηθεί από τις κυπριακές αρχές και ότι η τουρκική NAVTEX δεν εκδόθηκε ύστερα από συντονισμό μαζί τους.
Το δημοσίευμα των Financial Times, όπως το μεταφέρει η Ναυτεμπορική, προσθέτει τρία στοιχεία: ότι η Αθήνα ενέκρινε νέες έρευνες στον βυθό· ότι προηγήθηκαν διπλωματικές επαφές Γαλλίας, Τουρκίας και Ελλάδας· και ότι στο εγχείρημα μετέχει ο γαλλικός όμιλος υποδομών Meridiam. Το ίδιο δημοσίευμα θυμίζει ότι τον Ιούλιο του 2024 τουρκικά πολεμικά πλοία είχαν φτάσει να εμποδίσουν ερευνητικό σκάφος υπό ιταλική σημαία, το οποίο έκανε έρευνες στον βυθό νοτίως της Κάσου και της Καρπάθου.
Το πλαίσιο
Η NAVTEX είναι αναγγελία προς τους ναυτιλλομένους, με την οποία γνωστοποιούνται εργασίες ή κίνδυνοι σε συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή. Η αντι-NAVTEX είναι το αντίμετρο που εκδίδει μια χώρα όταν αμφισβητεί την αρμοδιότητα ή το κύρος αντίστοιχης αναγγελίας τρίτου, δηλώνοντας ότι οι εργασίες στην περιοχή που η ίδια θεωρεί δική της έχουν αδειοδοτηθεί από τις δικές της αρχές. Πρόκειται, δηλαδή, για κίνηση νομικο-διπλωματικού χαρακτήρα και όχι για επιχειρησιακή απάντηση στη θάλασσα. Το χρονικό εύρος ισχύος έως τις 20 Μαρτίου 2027 είναι, σύμφωνα με το Newsit, το μόνο σταθερό στοιχείο που έχει ανακοινωθεί.
Η διαφωνία που καταγράφουν οι πηγές είναι νομική πριν γίνει επιχειρησιακή. Σύμφωνα με τους Financial Times, η Άγκυρα επιμένει ότι απαιτείται η δική της άδεια για να προχωρήσουν οι εργασίες, ενώ η Αθήνα υποστηρίζει ότι δεν χρειάζεται καμία τέτοια συγκατάθεση. Η κυπριακή θέση, όπως τη διατυπώνει η αντι-NAVTEX, στηρίζεται στην αδειοδότηση από τις αρχές της Δημοκρατίας εντός ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας. Οι τρεις θέσεις δεν συναντώνται σε κανένα σημείο του δημοσιεύματος.
Το έργο, κατά την ιστορική αναδρομή των Financial Times, έμεινε ημιτελές επειδή ενεπλάκη στις εντάσεις Ελλάδας και Τουρκίας για τη θαλάσσια δικαιοδοσία, με αποκορύφωμα το περιστατικό του Ιουλίου 2024 νοτίως Κάσου και Καρπάθου. Η συμμετοχή της Meridiam, σημειώνει το δημοσίευμα, δεν είχε μόνο χρηματοδοτικό σκοπό: αποσκοπούσε και στο να ενισχύσει τη γεωπολιτική στήριξη του εγχειρήματος, με την εκτίμηση στην Αθήνα ότι η Άγκυρα θα δίσταζε περισσότερο να παρεμποδίσει ένα σχήμα στο οποίο μετέχουν μεγάλες γαλλικές εταιρείες.
Ως προς τη διαδικασία, το Newsit αναφέρει ότι η ενημέρωση θα γίνει κατ' ιδίαν με τον κάθε αρχηγό και όχι σε συλλογικό σώμα. Το περιεχόμενο της ενημέρωσης δεν έχει γίνει γνωστό, καθώς αυτή δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί.
Τι σημαίνει
Η ανάγνωση της αποκλιμάκωσης στηρίζεται σε δύο δηλώσεις που μεταφέρουν οι Financial Times. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν φέρεται να υποβάθμισε τη διαφωνία λέγοντας «όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά», ενώ ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά το ίδιο δημοσίευμα, επισήμανε ότι οι συνομιλίες της Γαλλίας με την Άγκυρα δεν ισοδυναμούν με αίτημα χορήγησης άδειας. Οι πηγές δεν αναφέρουν αν η τουρκική NAVTEX αποσύρθηκε· η κυπριακή αντι-NAVTEX πάντως διατηρείται έως τον Μάρτιο του 2027.
Εκτίμηση, και όχι καταγεγραμμένο γεγονός: εφόσον δεν υπάρχει συμφωνημένο νομικό πλαίσιο για το ποιος αδειοδοτεί τις εργασίες, η αποκλιμάκωση παραμένει άτυπη και εξαρτάται από τη συμπεριφορά των πλοίων στη θάλασσα, όχι από κάποια δεσμευτική συμφωνία. Κάθε νέα φάση ερευνών μπορεί επομένως να επαναφέρει την ένταση, ανεξάρτητα από τις δηλώσεις.
Στο εσωτερικό πεδίο, η ενημέρωση των αρχηγών από τον υπουργό Εξωτερικών δίνει στο θέμα πολιτική κάλυψη πέραν της κυβερνητικής πλειοψηφίας. Ξεχωριστά, το δημοσίευμα των Financial Times επισημαίνει ότι τα εμπόδια δεν ήταν μόνο γεωπολιτικά: επενδυτές στην Κύπρο, κατά το μέσο, αντιστέκονταν στο άνοιγμα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας του νησιού. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια γεωπολιτική διευθέτηση δεν εξασφαλίζει την ολοκλήρωση του έργου, καθώς μεσολαβεί ρυθμιστικό ζήτημα στην κυπριακή αγορά.
Οι θέσεις
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Στ. Παπασταύρου δήλωσε στους Financial Times: «Πρόκειται για κάτι πολύ περισσότερο από ένα καλώδιο. Είναι μια ευρωπαϊκή ενεργειακή γέφυρα προς την Κύπρο και, ενδεχομένως, προς το Ισραήλ». Ο κ. Μητσοτάκης, κατά το ίδιο δημοσίευμα, τόνισε: «Αυτό δεν είναι ένα αμιγώς ελληνοκυπριακό έργο. Είναι ένα ευρωπαϊκό έργο με ισχυρή γαλλική παρουσία». Ο κ. Φιντάν περιορίστηκε στη διαβεβαίωση ότι «όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά».
Ο Κωνσταντίνος Φίλης, διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων του Αμερικανικού Πανεπιστημίου Ελλάδος, δήλωσε στους Financial Times: «Υπήρχαν επιχειρηματικά συμφέροντα στην Κύπρο που επωφελούνταν από τα μονοπώλια και δεν είχαν ιδιαίτερο κίνητρο να δουν το νησί να βγαίνει από την ενεργειακή του απομόνωση». Η κυπριακή θέση, όπως αποτυπώνεται στην αντι-NAVTEX, είναι ότι οι εργασίες έχουν αδειοδοτηθεί από τις αρχές της χώρας. Η δεύτερη απόκλιση αφορά την έμφαση των μέσων: το Newsit προτάσσει τη διαδικασία και την τουρκική αναγγελία, ενώ το δημοσίευμα των Financial Times και το Βήμα, στον τίτλο του, μιλούν για αποκλιμάκωση.
Από εδώ και πέρα, το πρώτο σημείο παρακολούθησης είναι η ίδια η ενημέρωση του Σαββάτου και το κατά πόσον θα συνοδευτεί από δηλώσεις για τον χρονικό σχεδιασμό των ερευνών. Το δεύτερο είναι η συμπεριφορά των πλοίων στην περιοχή όσο ισχύει η κυπριακή αντι-NAVTEX, δηλαδή έως τις 20 Μαρτίου 2027. Το τρίτο είναι αν η ρυθμιστική εκκρεμότητα στην κυπριακή αγορά ηλεκτρισμού τεθεί στο τραπέζι με την ίδια σοβαρότητα που αντιμετωπίζεται το γεωπολιτικό σκέλος.
Πηγές
- Newsit — Το Σάββατο η ενημέρωση Γεραπετρίτη στους πολιτικούς αρχηγούς για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου
- Ναυτεμπορική — FT για καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου: Το έργο επανεκκινεί με τη βοήθεια της γαλλικής διπωματίας
- Το Βήμα — Καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου : Αποκλιμάκωση μέχρι νεωτέρας με την Τουρκία
- Έθνος — Έκτακτη ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών από τον Γεραπετρίτη το Σάββατο
Κείμενο σύνθεσης από τις παραπάνω πηγές. Οι θέσεις και τα αποσπάσματα αποδίδονται στους φορείς που τα διατύπωσαν.
Σχόλια
Ό,τι γράφεις δημοσιεύεται με το όνομα που βάζεις. Χωρίς λογαριασμό, χωρίς email.
Φόρτωση σχολίων…