Πολιτική
Γκιουλέρ: Διπλωματικά και στρατιωτικά μέτρα κατά των «μονομερών ενεργειών» της Ελλάδας
Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας επικαλέστηκε 20 επιχειρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και 25 στο Αιγαίο το τελευταίο έτος, συνδέοντας τις δηλώσεις με το Κυπριακό και τα «εγγυητικά» δικαιώματα της Τουρκίας.
Ο υπουργός Άμυνας της Τουρκίας Γιασάρ Γκιουλέρ δήλωσε ότι η Άγκυρα λαμβάνει «τα απαραίτητα διπλωματικά και στρατιωτικά μέτρα» απέναντι σε ό,τι ο ίδιος περιγράφει ως μονομερείς ενέργειες της Ελλάδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, σύμφωνα με το iefimerida και τη Ναυτεμπορική, που μετέδωσαν τις τοποθετήσεις. Κανένα από τα δύο δημοσιεύματα δεν προσδιορίζει πού και πότε διατυπώθηκαν οι δηλώσεις. Το Πρώτο Θέμα τις παρουσίασε με τίτλο περί «νέας πρόκλησης» και το Έθνος τις κατέγραψε με αντίστοιχη επικεφαλίδα, χωρίς στο υλικό που δόθηκε να υπάρχει πλήρες κείμενο των δύο αυτών αναρτήσεων. Κοινός άξονας των δηλώσεων, όπως μεταφέρονται, είναι η συνύπαρξη μιας δηλωμένης επιθυμίας για διάλογο με την προαναγγελία μέτρων.
Τα δεδομένα
Το πιο συγκεκριμένο στοιχείο που επικαλέστηκε ο Τούρκος υπουργός είναι αριθμητικό. Σύμφωνα με τη Ναυτεμπορική, ο Γκιουλέρ ανέφερε ότι «κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους» πραγματοποιήθηκαν 20 επιχειρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και 25 στο Αιγαίο Πέλαγος «εναντίον σκαφών που δραστηριοποιούνταν χωρίς άδεια στη θαλάσσια δικαιοδοσία μας». Το iefimerida μεταφέρει το ίδιο ζεύγος αριθμών, περιγράφοντας τις επιχειρήσεις ως αναχαίτιση, υποβολή ερωτήσεων και προειδοποίηση σκαφών. Πρόκειται, δηλαδή, για 45 περιστατικά σε ένα έτος, κατά την τουρκική περιγραφή, με κατανομή που δίνει ελαφρώς μεγαλύτερο αριθμό στο Αιγαίο.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Τούρκος υπουργός ανέφερε, κατά τη Ναυτεμπορική, ότι πέραν αυτών των δραστηριοτήτων η χώρα του συμμετέχει σε δράσεις «αρμόδιων ιδρυμάτων» στην περιοχή, παρέχοντας «υποστήριξη συνοδείας και προστασίας, ειδικά για επιστημονικές έρευνες και επιχειρήσεις γεώτρησης». Το στοιχείο αυτό δεν συνοδεύεται από ονόματα σκαφών, περιοχές ή ημερομηνίες. Ως προς το Κυπριακό, ο Γκιουλέρ όρισε ως «θεμελιώδεις προτεραιότητες» την «κυρίαρχη ισότητα», το «ισότιμο διεθνές καθεστώς» και την προστασία των δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Το πλαίσιο
Οι δηλώσεις, όπως τις μεταφέρουν τα δύο μέσα, χωρίζονται σε δύο σκέλη που λειτουργούν συμπληρωματικά. Από τη μία, η διατύπωση της επιθυμίας «να επιλύσουμε τα υφιστάμενα ζητήματα μέσω του διαλόγου, να ενισχύσουμε την αμοιβαία εμπιστοσύνη και να μετατρέψουμε το Αιγαίο Πέλαγος σε ζώνη ειρήνης και συνεργασίας», όπως μεταφέρεται από το iefimerida. Από την άλλη, η αναφορά σε μέτρα «απέναντι σε μονομερείς ενέργειες της Ελλάδας» και σε «προσπάθειες αγνόησης των νόμιμων δικαιωμάτων» της Τουρκίας. Η συνύπαρξη των δύο σκελών στην ίδια τοποθέτηση δεν είναι ασυνήθης στην τουρκική ρητορική των τελευταίων ετών, ωστόσο τα δημοσιεύματα δεν προχωρούν σε ερμηνεία της σκοπιμότητας.
Το iefimerida τοποθετεί τις δηλώσεις σε τρέχον συγκείμενο, σημειώνοντας ότι διατυπώνονται ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαδικασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου και εν μέσω διεθνών αντιδράσεων για το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Το δημοσίευμα δεν εξηγεί περαιτέρω με ποιον τρόπο συνδέονται τα δύο αυτά ζητήματα με τις δηλώσεις του Τούρκου υπουργού, ούτε παραθέτει συγκεκριμένα διεθνή κείμενα ή αντιδράσεις. Η Ναυτεμπορική, από την πλευρά της, δεν αναφέρει καθόλου τη διασύνδεση ή το μνημόνιο, εστιάζοντας στη θαλάσσια δικαιοδοσία και στο Κυπριακό.
Ως προς το νομικό σκέλος, ο Γκιουλέρ επικαλέστηκε «τα εγγυητικά μας δικαιώματα που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο και τις ιστορικές μας ευθύνες», σύμφωνα με τη Ναυτεμπορική, δεσμευόμενος ότι η Τουρκία «θα συνεχίσει να προστατεύει την ασφάλεια, την κυριαρχία και τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων». Το δημοσίευμα παραθέτει τη φράση χωρίς να προσδιορίζει σε ποια συγκεκριμένη διάταξη ή συμφωνία παραπέμπει ο όρος. Καμία από τις δύο πηγές που περιέχουν το σώμα των δηλώσεων δεν εξειδικεύει το νομικό έρεισμα πέραν της γενικής επίκλησης του διεθνούς δικαίου.
Αξίζει να σημειωθεί τι δεν περιλαμβάνεται στο υλικό: δεν δίνεται ημερομηνία, τόπος ή περίσταση των δηλώσεων, δεν καταγράφεται αντίδραση της ελληνικής κυβέρνησης ή του υπουργείου Εξωτερικών και δεν παρατίθεται απάντηση της ελληνικής πλευράς στις αναφορές περί «μονομερών ενεργειών». Οι αναγνώσεις που προτείνουν τα μέσα αφορούν τον χαρακτηρισμό των δηλώσεων, όχι το περιεχόμενό τους.
Τι σημαίνει
Ως γεγονός, τα δημοσιεύματα καταγράφουν ότι ο Τούρκος υπουργός Άμυνας δήλωσε πως υπάρχουν διπλωματικά και στρατιωτικά μέτρα σε εφαρμογή και έδωσε έναν αριθμητικό απολογισμό επιχειρήσεων για το προηγούμενο έτος. Ως εκτίμηση, η οποία δεν προκύπτει από τα κείμενα αλλά από τη δομή των δηλώσεων, η αναφορά σε συγκεκριμένο αριθμό περιστατικών λειτουργεί ως τεκμηρίωση της θέσης ότι τα μέτρα είναι ενεργά και όχι υποθετικά. Τα μέσα δεν παραθέτουν στοιχεία που να επιτρέπουν επαλήθευση ή σύγκριση των 20 και 25 επιχειρήσεων με προηγούμενες χρονιές.
Η σύνδεση του Αιγαίου με την Ανατολική Μεσόγειο και το Κυπριακό στην ίδια τοποθέτηση έχει πρακτική σημασία για το επόμενο διάστημα: τα τρία ζητήματα παρουσιάζονται ως ενιαίο διαπραγματευτικό πεδίο, όχι ως χωριστές υποθέσεις. Αυτό σημαίνει ότι τυχόν εξέλιξη στο ένα —για παράδειγμα στις διαδικασίες της ηλεκτρικής διασύνδεσης που αναφέρει το iefimerida— ενδέχεται, κατά την τουρκική οπτική όπως τη μεταφέρουν οι πηγές, να αξιολογηθεί στο σύνολο των ελληνοτουρκικών και όχι μεμονωμένα. Πρόκειται για ανάγνωση της δομής των δηλώσεων και όχι για καταγεγραμμένη θέση.
Τα επόμενα βήματα που μπορούν να παρακολουθηθούν με βάση το υλικό είναι περιορισμένα και σαφή: αν θα υπάρξει ελληνική απάντηση, αν οι αναφορές περί επιχειρήσεων συνοδευτούν από επίσημα στοιχεία ή ανακοινώσεις, και αν η συζήτηση για τη διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου και για το τουρκολιβυκό μνημόνιο θα συνδεθεί ρητά με τις δηλώσεις. Κανένα από αυτά δεν έχει συμβεί εντός του υλικού που εξετάζεται.
Οι θέσεις
Ο Γκιουλέρ, όπως μεταφέρεται, υποστηρίζει ότι η Τουρκία επιθυμεί επίλυση «μέσω του διαλόγου» και μετατροπή του Αιγαίου σε «ζώνη ειρήνης και συνεργασίας», ενώ ταυτόχρονα δηλώνει ότι λαμβάνονται μέτρα απέναντι σε ελληνικές ενέργειες που χαρακτηρίζει μονομερείς. Στο Κυπριακό ζητά την αναγνώριση κυρίαρχης ισότητας και ισότιμου διεθνούς καθεστώτος για τους Τουρκοκύπριους και δηλώνει, κατά τη Ναυτεμπορική, «Δεν επιτρέπουμε τετελεσμένα», κάνοντας λόγο για προσπάθειες της «Ελληνοκυπριακής Διοίκησης» να ενισχύσει την αποτελεσματικότητά της «με εξωτερική υποστήριξη».
Οι διαφορές μεταξύ των πηγών εντοπίζονται κυρίως στον τόνο και στην έκταση, όχι στο περιεχόμενο. Το iefimerida μιλά για «ενόχληση» της Τουρκίας αναφορικά με τις ελληνικές πρωτοβουλίες και εντάσσει τις δηλώσεις στο πλαίσιο της ενεργειακής διασύνδεσης και του τουρκολιβυκού μνημονίου. Η Ναυτεμπορική δίνει μεγαλύτερη έκταση στο Κυπριακό και στα εγγυητικά δικαιώματα, χωρίς αναφορά στη διασύνδεση. Το Πρώτο Θέμα επιλέγει τον χαρακτηρισμό «νέα πρόκληση» στον τίτλο, ενώ το Έθνος καταγράφει το γεγονός χωρίς, στο διαθέσιμο υλικό, περαιτέρω ανάλυση. Οι αριθμοί των επιχειρήσεων ταυτίζονται απόλυτα στις δύο πηγές που τους παραθέτουν.
Δεν καταγράφεται, σε καμία από τις πηγές, θέση της ελληνικής πλευράς. Επομένως δεν είναι δυνατόν να αποτυπωθεί αντιπαράθεση επιχειρημάτων: η εικόνα που προκύπτει είναι μονόπλευρη, με την τουρκική τοποθέτηση να μεταφέρεται και την ελληνική αντίδραση να απουσιάζει από το υλικό.
Το επόμενο διάστημα θα κριθεί αν οι αναφορές σε «διπλωματικά και στρατιωτικά μέτρα» θα συνοδευτούν από συγκεκριμένες ενέργειες που θα καταγραφούν δημόσια ή θα παραμείνουν σε επίπεδο δήλωσης. Εξίσου κρίσιμο είναι αν η Αθήνα θα απαντήσει και με ποιο περιεχόμενο, καθώς και αν η συζήτηση για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου θα συνδεθεί ουσιαστικά με τις τουρκικές αιτιάσεις. Μέχρι στιγμής, το μόνο σταθερό στοιχείο είναι ο απολογισμός των 45 επιχειρήσεων που ο Τούρκος υπουργός Άμυνας απέδωσε στο τελευταίο έτος.
Πηγές
- Πρώτο Θέμα — Νέα πρόκληση: Παίρνουμε διπλωματικά και στρατιωτικά μέτρα απέναντι στις μονομερείς πρωτοβουλίες της Ελλάδας, λ
- iefimerida — Ο υπουργός Άμυνας της Τουρκίας κάνει λόγο για «μονομερείς ενέργειες» της Ελλάδας στο Αιγαίο -«Λαμβάνουμε τα απ
- Ναυτεμπορική — Προκλητικός Γκιουλέρ: Λαμβάνουμε διπλωματικά και στρατιωτικά μέτρα κατά των μονομερών πρωτοβουλιών της Ελλάδας
- Έθνος — Γκιουλέρ: Λαμβάνουμε διπλωματικά και στρατιωτικά μέτρα απέναντι στις ενέργειες της Ελλάδας
Κείμενο σύνθεσης από τις παραπάνω πηγές. Οι θέσεις και τα αποσπάσματα αποδίδονται στους φορείς που τα διατύπωσαν.
Σχόλια
Ό,τι γράφεις δημοσιεύεται με το όνομα που βάζεις. Χωρίς λογαριασμό, χωρίς email.
Φόρτωση σχολίων…