Κόσμος
Λευκός Οίκος: Τριμερής Τραμπ–Σι–Πούτιν την Πέμπτη στη Σεντζέν, στο περιθώριο της APEC
Η ανακοίνωση της Ουάσιγκτον, τα θέματα της ατζέντας —πυρηνικά, Ιράν, τεχνητή νοημοσύνη— και γιατί η Ουκρανία μένει εκτός. Η σιωπή Πεκίνου και Μόσχας και οι επιφυλάξεις των Ευρωπαίων.
Ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε την Παρασκευή ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα καθίσει την Πέμπτη στο ίδιο τραπέζι με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ και τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, στη Σεντζέν της νότιας Κίνας, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC). Η τριμερής, για την οποία γινόταν λόγος εδώ και εβδομάδες χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί, φέρνει στο ίδιο σχήμα τους ηγέτες τριών χωρών που διαθέτουν πυρηνικά όπλα και, κατά τις πηγές των Ναυτεμπορικής και tvxs, θα ασχοληθεί με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και όχι με την Ουκρανία. Ούτε το Πεκίνο ούτε η Μόσχα είχαν επιβεβαιώσει τη συνάντηση έως την ανακοίνωση της Ουάσιγκτον.
Τα δεδομένα
Την είδηση επιβεβαίωσε εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, η Ολίβια Γουέιλς, το βράδυ της Παρασκευής. Σύμφωνα με όσα μεταδίδουν η Ναυτεμπορική και το tvxs, η εκπρόσωπος δήλωσε: «Ο πρόεδρος έχει δηλώσει ξεκάθαρα ότι θα αναφερθεί, μεταξύ άλλων, στο ζήτημα της μείωσης του αριθμού των πυρηνικών όπλων στον κόσμο. Ο πρόεδρος Τραμπ εκτιμά ότι αυτή η διάδοση είναι πολύ επικίνδυνη». Η συνάντηση τοποθετείται χρονικά στην Πέμπτη, ημέρα κατά την οποία ο Τραμπ έχει προγραμματίσει γεύμα με τον Σι Τζινπίνγκ — την τέταρτη συνάντησή τους αφότου ο Ρεπουμπλικάνος επέστρεψε στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025.
Από τα στοιχεία που δίνονται στη δημοσιότητα ξεχωρίζουν τρία ακόμη σημεία. Πρώτον, δεν υπάρχουν σχέδια για κατ' ιδίαν συνάντηση Τραμπ–Πούτιν· η επαφή των δύο ανδρών θα γίνει, εφόσον τηρηθεί το πρόγραμμα, στο πλαίσιο της τριμερούς. Δεύτερον, στο επίκεντρο της συζήτησης Τραμπ–Σι αναμένεται να βρεθεί η τεχνητή νοημοσύνη, με ανώνυμο Αμερικανό αξιωματούχο να δηλώνει, κατά τη Ναυτεμπορική, ότι «η κατάσταση με τη Nvidia δεν αναμένεται να έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στο ταξίδι»· η ίδια πηγή αναφέρει ότι το ζήτημα των ελέγχων στις εξαγωγές τεχνολογίας βρίσκεται στην ατζέντα. Τρίτον, η Ουκρανία δεν φαίνεται να περιλαμβάνεται στα θέματα της τριμερούς.
Σύμφωνα με τη Ναυτεμπορική και το tvxs, ανώνυμος Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η Ουάσιγκτον ακολουθεί «μια εντελώς ξεχωριστή πορεία» διαπραγματεύσεων με το Κίεβο και τη Μόσχα και ότι η Κίνα «δεν αποτελεί ουσιαστικά μέρος αυτής». Η διευκρίνιση έρχεται λίγες ημέρες μετά την τριμερή στο Άμπου Ντάμπι, με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, όπου η Ουάσιγκτον επιβεβαίωσε ότι απέσπασε τη συγκατάθεση της Μόσχας για συμμετοχή των Ευρωπαίων στις διαπραγματεύσεις. Στην άτυπη σύνοδο του Δουβλίνου την Παρασκευή, οι Ευρωπαίοι αποφάσισαν να εκπροσωπηθούν από πέντε χώρες — Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Πολωνία και Ιταλία — και από εκπροσώπους της ΕΕ.
Το πλαίσιο
Η APEC είναι φόρουμ οικονομικής συνεργασίας των χωρών της Ασίας-Ειρηνικού και η φετινή σύνοδος φιλοξενείται στη Σεντζέν, στη νότια Κίνα. Η επιλογή του περιθωρίου μιας τόσο μεγάλης διοργάνωσης επιτρέπει στους τρεις ηγέτες να εμφανιστούν μαζί χωρίς να χρειαστεί να οργανωθεί ξεχωριστή σύνοδος ή να συμφωνηθεί εκ των προτέρων ένα επίσημο κείμενο. Οι πηγές που επικαλούνται η Ναυτεμπορική και το tvxs εκτιμούν ότι η συνάντηση θα παραδώσει κυρίως μια εμβληματική φωτογραφία των τριών, καθώς, όπως σημειώνουν ειδικοί, είναι απίθανο να καταλήξει σε μετρήσιμα αποτελέσματα.
Για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, η παρουσία σε μια τέτοια τριμερή συνιστά ένα ακόμη βήμα επιστροφής στη διεθνή σκηνή, από την οποία η Δύση τον είχε απομονώσει μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 — σημείο που καταγράφεται ρητά και από τις δύο πηγές. Οι δύο πηγές διαφέρουν, ωστόσο, ως προς το χρονικό διάστημα που έχει μεσολαβήσει από την προηγούμενη συνάντησή του με τον Τραμπ στην Αλάσκα: η Ναυτεμπορική κάνει λόγο για ενάμιση χρόνο, το tvxs για λίγο περισσότερο από έναν χρόνο.
Το πυρηνικό οπλοστάσιο είναι το θέμα με τη μεγαλύτερη συμβολική βαρύτητα. Το Πρώτο Θέμα μετέδωσε το θέμα επικαλούμενο τη New York Post, η οποία παρουσίασε τη συνάντηση ως ιστορική και την τοποθέτησε στο πεδίο του ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών, ενώ η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου επιβεβαιώνει ότι ο Τραμπ θα θέσει το ζήτημα της μείωσης των πυρηνικών όπλων παγκοσμίως. Στις πηγές δεν περιγράφεται συγκεκριμένη πρόταση, σχέδιο συμφωνίας ή χρονοδιάγραμμα που θα τεθεί στο τραπέζι.
Τι σημαίνει
Οι εκτιμήσεις που φιλοξενούν οι πηγές συγκλίνουν: η βαρύτητα της συνάντησης είναι περισσότερο πολιτική και οπτική παρά ουσιαστική. Ειδικοί τους οποίους επικαλούνται η Ναυτεμπορική και το tvxs θεωρούν απίθανο να προκύψουν απτά αποτελέσματα, ενώ κανένα κοινό ανακοινωθέν δεν έχει προαναγγελθεί. Αυτό που διαφαίνεται είναι η επιλογή της Ουάσιγκτον να διαχωρίσει τα ζητήματα: τα πυρηνικά και το Ιράν συζητούνται στη Σεντζέν, η Ουκρανία αφήνεται στο κανάλι Κιέβου–Μόσχας με αμερικανική μεσολάβηση και ευρωπαϊκή παρουσία.
Για το Κίεβο και τις δυτικές πρωτεύουσες, η διευκρίνιση ότι η Ουκρανία δεν θα τεθεί στην τριμερή λειτουργεί καθησυχαστικά, σύμφωνα με το tvxs, καθώς διατηρεί τις συνομιλίες για τον πόλεμο σε ένα πλαίσιο όπου η Ευρώπη έχει εξασφαλισμένη θέση. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ικανοποιημένος, λέγοντας ότι «για πρώτη φορά θα υπάρξουν συγκεκριμένες ειρηνευτικές συνομιλίες τις επόμενες εβδομάδες στις οποίες θα εκπροσωπούνται οι Ευρωπαίοι», και απευθυνόμενος στις ΗΠΑ ενόψει του ταξιδιού Τραμπ στη Σεντζέν ζήτησε: «Σας παρακαλώ, όχι εκπλήξεις».
Στη Μέση Ανατολή και στο Ιράν στρέφεται, σύμφωνα με ανώνυμο Αμερικανό αξιωματούχο που μίλησε σε δημοσιογράφους, το δεύτερο σκέλος της ατζέντας: «Πιστεύω ότι ο πρόεδρος έχει την πρόθεση να αναφερθεί στο ζήτημα του Ιράν στη διάρκεια της τριμερούς συνάντησης με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν». Οι πηγές δεν διευκρινίζουν ποια πτυχή του ιρανικού ζητήματος θα συζητηθεί, ούτε αν υπάρχει προετοιμασία για κάποια πρωτοβουλία.
Ξεχωριστό κανάλι αποτελεί η τεχνολογία. Το γεύμα Τραμπ–Σι την Πέμπτη αναμένεται να έχει στο επίκεντρο την τεχνητή νοημοσύνη και τους ελέγχους στις εξαγωγές τεχνολογίας, με τους αξιωματούχους που μίλησαν ανωνύμως να υποβαθμίζουν τον αντίκτυπο της υπόθεσης Nvidia στο ταξίδι. Πρόκειται για τομέα στον οποίο οι δύο χώρες διαπραγματεύονται χωριστά από την τριμερή, γεγονός που δείχνει ότι η συνάντηση των τριών δεν λειτουργεί ως ενιαίο πακέτο διαπραγμάτευσης.
Οι θέσεις
Ο Λευκός Οίκος τοποθετεί στο κέντρο τον πυρηνικό αφοπλισμό. Οι ανώνυμοι αξιωματούχοι προσθέτουν το Ιράν και σπεύδουν να αποκλείσουν την Ουκρανία από την ημερήσια διάταξη. Ο Γερμανός καγκελάριος ζητά διαφάνεια έναντι των Ευρωπαίων συμμάχων. Οι ειδικοί, όπως μεταφέρονται από τις πηγές, κρατούν χαμηλές προσδοκίες για δεσμευτικά αποτελέσματα. Η σιωπή του Πεκίνου και της Μόσχας, που δεν έχουν επιβεβαιώσει τη συνάντηση, είναι από μόνη της στοιχείο της εικόνας: καμία από τις δύο πρωτεύουσες δεν έχει δεσμευτεί δημόσια για το περιεχόμενο ή τα συμπεράσματά της.
Το επόμενο ορόσημο είναι η Πέμπτη. Αν η τριμερής πραγματοποιηθεί όπως ανακοινώθηκε, η σημασία της θα κριθεί από το αν θα υπάρξει κοινή τοποθέτηση ή μόνο μια φωτογραφία των τριών ηγετών. Παράλληλα, μένει να φανεί αν το γεύμα Τραμπ–Σι θα συνοδευτεί από κάποια ένδειξη για τους ελέγχους εξαγωγών τεχνολογίας, και αν η ευρωπαϊκή εκπροσώπηση που συμφωνήθηκε στο Δουβλίνο θα μετουσιωθεί σε συγκεκριμένη διαπραγματευτική διαδικασία για την Ουκρανία.
Πηγές
- Πρώτο Θέμα — New York Post: Τριμερής συνάντηση Τραμπ, Σι, Πούτιν την Πέμπτη στην Κίνα
- Ναυτεμπορική — Ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε την ιστορική συνάντηση Τραμπ- Σι- Πούτιν στη Σεντζέν
- Το Βήμα — Ιστορική τριμερής στην Κίνα: Τι θα συζητήσουν Τραμπ, Σι Τζινπίνγκ και Πούτιν – Η «κόκκινη γραμμή»
- tvxs — Λευκός Οίκος / Επιβεβαίωσε την ιστορική συνάντηση Τραμπ – Σι – Πούτιν στην Κίνα
Κείμενο σύνθεσης από τις παραπάνω πηγές. Οι θέσεις και τα αποσπάσματα αποδίδονται στους φορείς που τα διατύπωσαν.
Σχόλια
Ό,τι γράφεις δημοσιεύεται με το όνομα που βάζεις. Χωρίς λογαριασμό, χωρίς email.
Φόρτωση σχολίων…