Το Χρονικό. Live 21 Νοεμβρίου 2026

Κόσμος

Μπέρναμ κατά Brexit: «Χάσαμε περισσότερα απ' όσα κερδίσαμε» – Τρεις όροι πριν τη σύνοδο με την ΕΕ

Ο βρετανός πρωθυπουργός αναμένεται να αποκηρύξει τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόστηκε το Brexit στο δείπνο του Λόρδου Δημάρχου, θέτοντας τρεις προϋποθέσεις ενόψει της συνόδου Βρετανίας–ΕΕ στις Βρυξέλλες.

Φωτογραφία: Patrick Gruban / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0

Ο βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ αναμένεται να δηλώσει απόψε, Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, ότι η αποχώρηση της χώρας του από την Ευρωπαϊκή Ένωση στοίχισε περισσότερα απ' όσα απέδωσε, μιλώντας στο επίσημο δείπνο του Λόρδου Δημάρχου του Σίτι του Λονδίνου. Την πληροφορία μεταδίδουν το in.gr, το Parallaxi και το Powergame, ενώ το Βήμα την αποτυπώνει στον τίτλο «Μπέρναμ: “Το Brexit δεν πέτυχε” – Νέα συμφωνία με την ΕΕ». Η παρέμβαση τοποθετείται τέσσερις ημέρες πριν από τη σύνοδο κορυφής Βρετανίας–ΕΕ στις Βρυξέλλες, την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με το in.gr, το οποίο επικαλείται το ertnews.gr, ο πρωθυπουργός θα χρησιμοποιήσει την εικόνα των «καινούργιων ρούχων του αυτοκράτορα», επισημαίνοντας ότι επί χρόνια κανείς δεν τολμούσε να διατυπώσει ό,τι ήταν προφανές. Την ίδια παρομοίωση καταγράφει το Powergame, επικαλούμενο το BBC. Η φράση που αναμένεται να εκφωνήσει είναι ενδεικτική της γραμμής του: «Το Brexit που μας δόθηκε δεν λειτούργησε. Χάσαμε περισσότερα απ' όσα κερδίσαμε».

Κατά το in.gr και το Parallaxi, θα υποστηρίξει ότι η κυβέρνηση των Συντηρητικών που προηγήθηκε επέλεξε μια εκδοχή αποχώρησης σκληρότερη από όσο ήταν αναγκαίο, με συνέπεια να μπουν προσκόμματα στις επιχειρήσεις και να χαθούν οικονομικές δυνατότητες για τη χώρα. Το Powergame προσθέτει ότι στην ομιλία του θα πει πως η υπόσχεση ότι η Βρετανία θα «ανακτούσε τον έλεγχο» έμεινε, τελικά, ανεκπλήρωτη.

Τα δεδομένα

Το δημοψήφισμα του 2016 και η έξοδος από την Ένωση το 2020 συνθέτουν το χρονικό υπόβαθρο στο οποίο αναφέρεται η ομιλία. Στο διάστημα που μεσολάβησε, σύμφωνα με το in.gr, κανένας βρετανός πρωθυπουργός δεν είχε τοποθετηθεί με ανάλογη σαφήνεια εναντίον της αποχώρησης. Οι πηγές δεν παραθέτουν συγκεκριμένα μεγέθη για το κόστος του Brexit· η επιχειρηματολογία του Μπέρναμ περιγράφεται ποιοτικά, με αναφορές σε εμπόδια και σε χαμένες δυνατότητες.

Τα ζητήματα που βρίσκονται στο τραπέζι της συνόδου της 20ής Νοεμβρίου, όπως τα απαριθμούν το in.gr και το Parallaxi, είναι τρία:

  • η διευκόλυνση των συναλλαγών σε τρόφιμα και αγροτικά προϊόντα·
  • η σύνδεση των συστημάτων που εμπορεύονται δικαιώματα εκπομπών·
  • η κινητικότητα των νέων.

Ο Μπέρναμ θα θέσει, ωστόσο, τρεις προϋποθέσεις, κατά την ίδια πηγή: οι συμφωνίες θα πρέπει να τηρούν τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης, να καλυτερεύουν τους όρους με τους οποίους εφαρμόζεται σήμερα το Brexit και να αποφέρουν χειροπιαστό κέρδος στους πολίτες. Το Powergame περιγράφει το τρίτο σκέλος ως «τεστ του Μέικερφιλντ»: ο πολίτης οφείλει να βλέπει στην καθημερινότητά του τι του προσφέρει κάθε νέα συμφωνία.

Στο παρασκήνιο υπάρχει ήδη προεργασία. Κατά το Powergame, οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει σε προσχέδιο για την άρση των ελέγχων που ισχύουν από το Brexit στις εξαγωγές τροφίμων και αγροτικών προϊόντων, ενώ στα κράτη-μέλη έχουν διανεμηθεί σχέδια για την εμπορία δικαιωμάτων εκπομπών και για ένα σχήμα κινητικότητας νέων που θα καλύπτει ταξίδια και εργασία εκατέρωθεν της Μάγχης. Το ίδιο μέσο σημειώνει ότι οι διαπραγματεύσεις αποτελούν συνέχεια της συμφωνίας του Μαΐου 2025, επί πρωθυπουργίας Κιρ Στάρμερ, για αλιεία, εμπόριο και άλλα πεδία.

Παρά την κριτική του, ο βρετανός πρωθυπουργός δεν προτείνει επιστροφή. Σύμφωνα με το in.gr και το Parallaxi, μένουν εκτός συζήτησης τρεις επιστροφές: στην ενιαία αγορά, στην τελωνειακή ένωση και στην κυκλοφορία προσώπων χωρίς περιορισμούς. Το Powergame διευκρινίζει ότι θα επαναλάβει τη δέσμευση των Εργατικών από τις εκλογές του 2024 για παραμονή εκτός ενιαίας αγοράς και τελωνειακής ένωσης, ότι έχει αποκλείσει μεγάλες αλλαγές πριν από τις επόμενες εκλογές και ότι αφήνει ανοιχτή τη συζήτηση για τη μακροπρόθεσμη σχέση με την Ένωση.

Το πλαίσιο

Η ομιλία μετατοπίζει το επίκεντρο από το αν έπρεπε η Βρετανία να φύγει στο πώς εφαρμόστηκε η απόφαση του 2016. Ο Μπέρναμ δεν αμφισβητεί, σύμφωνα με τις πηγές, το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος· αμφισβητεί τη συμφωνία αποχώρησης που σφράγισε η προηγούμενη κυβέρνηση. Αυτό αποτυπώνεται και στη διατύπωση «το Brexit που μας δόθηκε», την οποία παραθέτουν το in.gr και το Parallaxi, και η οποία διαχωρίζει την ψήφο του 2016 από τους όρους με τους οποίους υλοποιήθηκε.

Η συγκυρία συνδέει την ομιλία με δύο ημερολόγια. Το πρώτο είναι ευρωπαϊκό: η σύνοδος της Παρασκευής, όπου Λονδίνο και Βρυξέλλες επιδιώκουν να κλείσουν νέες συμφωνίες. Το δεύτερο είναι εσωτερικό: κατά το in.gr και το Parallaxi, οι Συντηρητικοί υποστηρίζουν ότι η ευρωπαϊκή ατζέντα χρησιμεύει στον πρωθυπουργό ως μέσο για να απομακρύνει την προσοχή από το κόστος των κοινωνικών παροχών και τη χρηματοδότηση της άμυνας. Πρόκειται για δύο αφηγήσεις που συνυπάρχουν την ίδια στιγμή: μια κυβέρνηση που ζητά βελτιώσεις στη σχέση με την ΕΕ και μια αντιπολίτευση που διαβάζει την κίνηση ως τακτικό ελιγμό.

Τι σημαίνει

Αν η ομιλία εκφωνηθεί όπως περιγράφεται, η δήλωση θα είναι η σαφέστερη καταγεγραμμένη τοποθέτηση εν ενεργεία βρετανού πρωθυπουργού ότι ο απολογισμός της αποχώρησης είναι αρνητικός — συμπέρασμα που προκύπτει από την παρατήρηση του in.gr πως κανείς δεν είχε πάρει τόσο καθαρή θέση έως τώρα. Η πολιτική βαρύτητα της φράσης ενισχύεται από τον χρόνο: εκφωνείται λίγο πριν από διαπραγματεύσεις στις οποίες το Λονδίνο ζητά διευκολύνσεις σε συγκεκριμένους τομείς.

Το κατά πόσο η δήλωση θα μετατραπεί σε διαπραγματευτικό πλεονέκτημα δεν συνάγεται από τις πηγές· σε κάθε περίπτωση πρόκειται για εκτίμηση και όχι για καταγεγραμμένο γεγονός. Τα όρια, αντίθετα, είναι σαφή και τεκμηριωμένα. Οι τρεις προϋποθέσεις λειτουργούν ως φίλτρο παρουσίασης των αποτελεσμάτων, ενώ η ρητή εξαίρεση ενιαίας αγοράς, τελωνειακής ένωσης και ελεύθερης κυκλοφορίας δείχνει ότι το διακύβευμα της 20ής Νοεμβρίου είναι τεχνικό — τρόφιμα, εκπομπές, κινητικότητα νέων — και όχι θεσμική επανένταξη.

Οι θέσεις

Οι αντιδράσεις καλύπτουν όλο το φάσμα, με διαφορετικό εύρος καταγραφής ανά μέσο. Οι Συντηρητικοί, όπως μεταδίδει το Powergame, κατηγορούν την κυβέρνηση πως επιδιώκει επιστροφή στην ΕΕ «από την πίσω πόρτα». Το Reform UK υποστηρίζει ότι η προσέγγιση ξανά με τους κανόνες των Βρυξελλών ενδέχεται να στενέψει τα περιθώρια της χώρας να χαράσσει μόνη την εμπορική της πολιτική. Από την άλλη πλευρά, οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες κρίνουν ότι το ζήτημα των τροφίμων καλύπτεται μόνο προσωρινά και προτάσσουν ένταξη ξανά στην ενιαία αγορά και τελωνειακή ένωση, ενώ οι Πράσινοι, διά του ηγέτη τους Ζακ Πολάνσκι, βλέπουν στην πλήρη επιστροφή στην ΕΕ την καλύτερη διέξοδο για τη Βρετανία.

Οι πηγές δεν καταγράφουν το ίδιο φάσμα: το in.gr και το Parallaxi περιορίζονται στην κριτική των Συντηρητικών, ενώ το Powergame προσθέτει Reform UK, Φιλελεύθερους Δημοκράτες και Πράσινους. Καμία εξ αυτών δεν παραθέτει στοιχεία για το μέγεθος της οικονομικής ζημιάς την οποία επικαλείται ο πρωθυπουργός, ούτε αριθμητική αποτίμηση των προσδοκώμενων ωφελειών από τα τρία υπό διαπραγμάτευση αρχεία.

Το επόμενο ορόσημο είναι η σύνοδος της Παρασκευής στις Βρυξέλλες και το αν τα τρία προσχέδια θα μετουσιωθούν σε δεσμευτικά κείμενα. Παρακολουθούμε επίσης αν η αναφορά σε «βαθύτερη, μακροπρόθεσμη σχέση» με την Ένωση αποκτήσει συγκεκριμένο περιεχόμενο ή παραμείνει δήλωση προθέσεων, καθώς και πώς θα τοποθετηθεί η κοινοβουλευτική ομάδα των Συντηρητικών τις αμέσως επόμενες ημέρες.

Πηγές

  • in.gr — Μπέρναμ: Αποκηρύσσει το Brexit – «Χάσαμε περισσότερα από όσα κερδίσαμε»
  • Το Βήμα — Μπέρναμ: «Το Brexit δεν πέτυχε» – Νέα συμφωνία με την ΕΕ
  • Parallaxi — Μπέρναμ για Brexit: Χάσαμε περισσότερα απ’ όσα κερδίσαμε
  • Powergame — “Χάσαμε περισσότερα απ’ όσα κερδίσαμε από το Brexit” θα πει ο Μπέρναμ ενόψει της συνόδου με την ΕΕ

Κείμενο σύνθεσης από τις παραπάνω πηγές. Οι θέσεις και τα αποσπάσματα αποδίδονται στους φορείς που τα διατύπωσαν.

#Άντι Μπέρναμ#Brexit#Ευρωπαϊκή Ένωση#Βρετανία#σύνοδος κορυφής#Συντηρητικοί

Σχόλια

Ό,τι γράφεις δημοσιεύεται με το όνομα που βάζεις. Χωρίς λογαριασμό, χωρίς email.

Φόρτωση σχολίων…