Το Χρονικό. Live 21 Νοεμβρίου 2026

Κόσμος

Σερβία: Η «Φοιτητική Λίστα» σχεδιάζει αμυντικές δαπάνες 5% του ΑΕΠ και αντιαεροπορικό θόλο

Ο Λούκα Πόνορατς παρουσίασε στην RTS πρόγραμμα σταδιακής αύξησης των αμυντικών δαπανών από 2%-2,5% στο 3% και ως 5% του ΑΕΠ, αυξήσεις μισθών 20%-30% και αντιαεροπορικό θόλο τριών επιπέδων.

Φωτογραφία: Patrick Gruban / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0

Η «Φοιτητική Λίστα» της Σερβίας παρουσίασε μέσω της δημόσιας τηλεόρασης (RTS) το νέο εξοπλιστικό και οργανωτικό της πρόγραμμα για τις Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας, το οποίο προβλέπει σταδιακή αύξηση του αμυντικού προϋπολογισμού έως το 5% του ΑΕΠ, τη συγκρότηση στρατηγικού αντιαεροπορικού «θόλου» και οριζόντιες αυξήσεις μισθών 20% έως 30% στο προσωπικό. Το πλάνο ανέπτυξε ο εκπρόσωπος του συνδυασμού για στρατιωτικά θέματα, Λούκα Πόνορατς, ο οποίος, όπως μεταδίδουν το in.gr, το Powergame και το Documento, επισήμανε ότι η υλοποίησή του θα εξαρτηθεί από την πραγματική οικονομική κατάσταση που θα παραληφθεί.

Τα δεδομένα

Οι πηγές αποδίδουν στο πρόγραμμα συγκεκριμένα μεγέθη και στόχους:

  • Αμυντικές δαπάνες: από το σημερινό 2%-2,5% του ΑΕΠ, σε πρώτη φάση στο 3% και μακροπρόθεσμα στο 5%, «προκειμένου η χώρα να συμβαδίσει με τα δεδομένα της ευρύτερης περιοχής», όπως διατυπώνεται στο ρεπορτάζ.
  • Μισθοί: οριζόντια αύξηση 20%-30% για το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων.
  • Εξοπλισμοί: πυραυλικά συστήματα βεληνεκούς 150 έως 300 χιλιομέτρων, αντιαεροπορικός «θόλος» με τρία επίπεδα βεληνεκούς (μικρό, μεσαίο, μεγάλο), συστήματα εναέριας επιτήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης, καθώς και προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones).
  • Δομές: αναβάθμιση του ρόλου του Στρατιωτικού Τεχνικού Ινστιτούτου (VTI) και του Τεχνολογικού Κέντρου Οπλικών Δοκιμών (TOC).

Ξεχωριστή αναφορά γίνεται σε υφιστάμενες μισθολογικές στρεβλώσεις, τις οποίες το σχέδιο φιλοδοξεί να διορθώσει άμεσα. Σύμφωνα με τις πηγές, χαμηλόβαθμοι στρατιώτες των ειδικών δυνάμεων αμείβονται περισσότερο από στρατηγούς ή από καθηγητές της Στρατιωτικής Ακαδημίας, εξαιτίας των επιδομάτων που λαμβάνουν. Η επισήμανση αυτή δείχνει ότι η κριτική του συνδυασμού δεν αφορά μόνο το συνολικό ύψος της δαπάνης αλλά και τον τρόπο κατανομής της μέσα στην ιεραρχία.

Στα υπόλοιπα σκέλη του προγράμματος περιλαμβάνονται η λειτουργία δικτυοκεντρικού συστήματος διοίκησης, επικοινωνίας, ελέγχου και ανταλλαγής πληροφοριών ασφαλείας, ενώ για το προσωπικό δίνεται έμφαση στην προσφορά μιας προβλέψιμης επαγγελματικής σταδιοδρομίας. Παράλληλα, η «Φοιτητική Λίστα» δεσμεύεται, κατά το ίδιο ρεπορτάζ, για την αυστηρή επαναφορά της λειτουργίας των υπηρεσιών ασφαλείας και πληροφοριών του στρατού εντός του νομικού πλαισίου και για τη διερεύνηση τυχόν ατομικών ευθυνών σε σχέση με παράνομες ενέργειες του παρελθόντος.

Το πλαίσιο

Η παρουσίαση έγινε σε εκπομπή της δημόσιας τηλεόρασης, γεγονός που προσδίδει στο κείμενο χαρακτήρα δημόσιας πολιτικής δέσμευσης και όχι επεξεργασμένης νομοθετικής πρότασης. Οι πηγές αναφέρουν ότι το σχέδιο συντάχθηκε από κορυφαίους Σέρβους εμπειρογνώμονες, χωρίς ωστόσο να κατονομάζουν τους συντάκτες του. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα τρία δημοσιεύματα αναπαράγουν σχεδόν ταυτόσημη περιγραφή και το ίδιο ακριβώς απόσπασμα του κ. Πόνορατς, γεγονός που δείχνει κοινή πηγή — τη συνέντευξη στην RTS — και όχι χωριστή επαλήθευση των στοιχείων.

Το κεντρικό μέγεθος, το 5% του ΑΕΠ, είναι ένας δείκτης σχετικός: εκφράζει το μερίδιο της συνολικής οικονομικής παραγωγής που κατευθύνεται στην άμυνα και, επομένως, μεταβάλλεται τόσο με τις αποφάσεις για τις δαπάνες όσο και με την πορεία της οικονομίας. Η μετάβαση από το εύρος 2%-2,5% στο 5% συνεπάγεται υπερδιπλασιασμό του μεριδίου αυτού. Οι πηγές δεν παραθέτουν απόλυτα ποσά σε ευρώ, δεν ορίζουν ημερομηνίες για κάθε στάδιο της κλιμάκωσης και δεν προσδιορίζουν πηγές χρηματοδότησης, όπως ανακατανομή δαπανών, δανεισμό ή αξιοποίηση αποθεματικών.

Ο «θόλος» αεράμυνας, όπως τον περιγράφει ο εκπρόσωπος του συνδυασμού, οργανώνεται σε τρία επίπεδα βεληνεκούς — μικρό, μεσαίο και μεγάλο — που στην πράξη σημαίνει διαφορετικά συστήματα παρεμβολής ανάλογα με την απόσταση και το ύψος του στόχου. Τα πυραυλικά συστήματα των 150 έως 300 χιλιομέτρων παρουσιάζονται ως ξεχωριστό σκέλος και όχι ως τμήμα του θόλου. Οι πηγές δεν κατονομάζουν προμηθευτές, τύπους οπλικών συστημάτων, κόστη προμήθειας ή χρονοδιάγραμμα παράδοσης. Στην ίδια σελίδα, το Powergame παραθέτει σχετικά δημοσιεύματα με τίτλους που αφορούν κινητοποιήσεις στη μνήμη των θυμάτων της τραγωγίας στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ και μια «φοιτητική συνέλευση που έγινε εξουσία», χωρίς το κείμενο του προγράμματος να εξηγεί την προέλευση ή τη σύνθεση του συνδυασμού.

Τι σημαίνει

Σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής, η αναφορά στο 5% του ΑΕΠ ως μακροπρόθεσμου στόχου συνιστά πολιτική δέσμευση με ανοιχτό μέρος της χρηματοδότησης. Η ίδια η διατύπωση περί εξάρτησης από την οικονομική κατάσταση που θα παραληφθεί λειτουργεί ως ρήτρα επιφύλαξης, κάτι που οι πηγές καταγράφουν ως δήλωση και όχι ως εκτίμηση τρίτων. Το κατά πόσο η κλιμάκωση θα τηρηθεί εξαρτάται από παράγοντες που δεν προσδιορίζονται στο δημοσίευμα.

Στο σκέλος του προσωπικού, οι αυξήσεις 20%-30% και η διόρθωση των μισθολογικών ανισοτήτων εντός της ιεραρχίας συνδέονται ευθέως με τη συζήτηση για προσέλκυση και συγκράτηση στελεχών, ζήτημα που το κείμενο προσεγγίζει μέσω της «προβλέψιμης επαγγελματικής σταδιοδρομίας». Πρόκειται, ωστόσο, για σύνδεση που προκύπτει από την ανάγνωση των στόχων και όχι από ρητή διατύπωση των πηγών.

Ως προς τα επόμενα βήματα, δεν καταγράφεται κοινοβουλευτική διαδικασία, σχέδιο νόμου, ψήφιση προϋπολογισμού ή χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Η φράση για την κατάσταση που «θα παραληφθεί» υποδηλώνει ότι το πρόγραμμα παρουσιάζεται ως κυβερνητικό σχέδιο προς εφαρμογή από μελλοντική διακυβέρνηση· αυτό αποτελεί ανάγνωση της διατύπωσης και όχι βεβαιωμένο γεγονός που να προκύπτει από τις πηγές.

Οι θέσεις

Ο εκπρόσωπος του συνδυασμού για στρατιωτικά θέματα περιέγραψε το περιεχόμενο του εξοπλιστικού σκέλους: «Αυτή η διαδικασία θα συμπεριλάβει διάφορα σκέλη. Για παράδειγμα, την απόκτηση πυραυλικών συστημάτων, βεληνεκούς 150 έως 300 χιλιομέτρων», δήλωσε ο Λούκα Πόνορατς στην RTS, σύμφωνα με το in.gr, το Powergame και το Documento. Στην ίδια δήλωση αναφέρεται «η λειτουργία δικτυοκεντρικού συστήματος διοίκησης, επικοινωνίας, ελέγχου και ανταλλαγής πληροφοριών ασφαλείας», καθώς και η προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Στο ζήτημα των υπηρεσιών ασφαλείας και πληροφοριών του στρατού, η θέση του συνδυασμού διατυπώνεται ως δέσμευση για επαναφορά της λειτουργίας τους στο νομικό πλαίσιο και για διερεύνηση ατομικών ευθυνών για παράνομες ενέργειες του παρελθόντος, χωρίς οι πηγές να προσδιορίζουν ποιες υποθέσεις ή πρόσωπα αφορά. Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι στα τρία δημοσιεύματα δεν καταγράφεται καμία αντίθετη θέση — ούτε κοινοβουλευτική αντίδραση, ούτε εκτίμηση ανεξάρτητου αναλυτή, ούτε υπολογισμός κόστους από οικονομικό επιτελείο. Η εικόνα που προκύπτει είναι επομένως μονομερής ως προς τις πηγές και όχι αποτέλεσμα αν contra contra contra contra contra contra παράθεσης επιχειρημάτων.

Από εδώ και πέρα, το κρίσιμο σημείο είναι αν το σχέδιο θα μετουσιωθεί σε επίσημο κείμενο με απόλυτα ποσά, πηγές χρηματοδότησης και ημερομηνίες, καθώς και αν θα υπάρξει ανεξάρτητη αποτίμηση του δημοσιονομικού του αποτυπώματος. Μέχρι τότε, το πρόγραμμα της «Φοιτητικής Λίστας» παραμένει πολιτική εξαγγελία, της οποίας η τύχη συνδέεται, κατά τον ίδιο τον εκπρόσωπό της, με την οικονομική κατάσταση που θα κληθεί να διαχειριστεί.

Πηγές

  • Πρώτο Θέμα — Προϋπολογισμό άμυνας στο 5% του ΑΕΠ, αντιαεροπορικό θόλο και αυξήσεις μισθών στο στράτευμα σχεδιάζει η «Φοιτητ
  • in.gr — Σερβία: Αύξηση στρατιωτικού προϋπολογισμού, νέο αμυντικό πρόγραμμα και αυξήσεις μισθών στο στρατό σχεδιάζει η
  • Powergame — Σερβία: Πρόγραμμα αύξησης αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ από τη “Φοιτητική Λίστα”
  • Documento — Σερβία: Η «Φοιτητική Λίστα» αυξάνει τις στρατιωτικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ

Κείμενο σύνθεσης από τις παραπάνω πηγές. Οι θέσεις και τα αποσπάσματα αποδίδονται στους φορείς που τα διατύπωσαν.

#Σερβία#Φοιτητική Λίστα#αμυντικές δαπάνες#αεράμυνα#Λούκα Πόνορατς

Σχόλια

Ό,τι γράφεις δημοσιεύεται με το όνομα που βάζεις. Χωρίς λογαριασμό, χωρίς email.

Φόρτωση σχολίων…