Το Χρονικό. Live 21 Νοεμβρίου 2026

Κόσμος

Υεμένη: υποχώρηση των κυβερνητικών δυνάμεων από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, στο επίκεντρο το Άντεν

Οι «Νότιες Ένοπλες Δυνάμεις» εγκαταλείπουν θέσεις στον πορθμό για να προστατεύσουν την προσωρινή πρωτεύουσα, ενώ το Ιράν φέρεται να έπληξε στόχους στο Μπαχρέιν. Τι λένε οι πηγές για αριθμούς, απώλειες και επόμενα βήματα.

Φωτογραφία: Patrick Gruban / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0

Οι «Νότιες Ένοπλες Δυνάμεις», το βασικό στρατιωτικό σχήμα που πολεμά στο πλευρό της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης στο νότιο τμήμα της χώρας, ανακοίνωσαν την Κυριακή ότι αναδιατάσσουν τις μονάδες τους από το αεροδρόμιο Ντουμπάμπ και την περιοχή του πορθμού Μπαμπ ελ Μαντέμπ, δυτικά της επαρχίας Ταΐζ. Σύμφωνα με τη Ναυτεμπορική, το Documento, τη Μακεδονία και το Topontiki, η κίνηση σηματοδοτεί στην πράξη το τέλος μιας αντεπίθεσης έξι εβδομάδων που είχε στόχο να απωθήσει τους Χούθι από την είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας και μεταφέρει το κέντρο βάρους στην υπεράσπιση του Άντεν, όπου εδρεύει η κυβέρνηση.

Τα δεδομένα

Κατά τις πηγές, η αντεπίθεση των κυβερνητικών δυνάμεων, με σαουδαραβική στήριξη, ξεκίνησε πριν από περίπου έξι εβδομάδες και είχε ως αποτέλεσμα την ανάκτηση καίριων θέσεων γύρω από τον πορθμό, χωρίς ωστόσο να εκδιώξει πλήρως τους Χούθι από την περιοχή ούτε να ανακαταλάβει την Αλ Μόχα, βορειότερα κατά μήκος των ακτών. Τέσσερις στρατιωτικές πηγές επιβεβαίωσαν στο Γαλλικό Πρακτορείο την αναδιάταξη, την οποία τοποθετούν χρονικά μετά από προέλαση των Χούθι στις ακτές της επαρχίας Λαχζ, που βρίσκεται ανάμεσα στον πορθμό και το Άντεν. Στρατιωτικές πηγές από την Υεμένη ανέφεραν στη Ναυτεμπορική ότι δυνάμεις που βρίσκονταν γύρω από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ μετακινήθηκαν στην Αλ Σουκιά, περίπου 150 χιλιόμετρα (95 μίλια) δυτικά του Άντεν, συνεχίζοντας ωστόσο προσπάθειες για την απομάκρυνση των Χούθι από τις παρακείμενες παράκτιες ζώνες.

Την ίδια ημέρα, πυραυλικό πλήγμα των Χούθι σε θέση των κυβερνητικών δυνάμεων σκότωσε οκτώ αμάχους και τραυμάτισε άλλους δώδεκα, σύμφωνα με τρεις στρατιωτικές πηγές και μία κυβερνητική πηγή που μίλησε στο Γαλλικό Πρακτορείο υπό τον όρο της ανωνυμίας. Την Παρασκευή, στρατιωτικοί αξιωματούχοι είχαν δηλώσει στο ίδιο πρακτορείο ότι άρχισε η τοποθέτηση σακιών άμμου και το άνοιγμα σηράγγων γύρω από το Άντεν. Στο άλλο μέτωπο, το Documento μετέδωσε ότι το Ιράν ανακοίνωσε επίθεση με έξι μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον στρατιωτικής βάσης στο Μπαχρέιν, όπου εδρεύει ο 5ος Στόλος των ΗΠΑ στον Κόλπο· η Ναυτεμπορική καταγράφει «ιρανικές επιθέσεις» στη χώρα χωρίς να δίνει αριθμό ή είδος μέσων.

Το πλαίσιο

Η αναδιάταξη δεν αποτελεί μεμονωμένο επεισόδιο. Τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με τη Ναυτεμπορική, οι Χούθι προχώρησαν σε ταχεία εδαφική επέκταση και κατέλαβαν την ακτογραμμή κατά μήκος της Ερυθράς Θάλασσας καθώς και τον πορθμό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, που ελέγχει τη θαλάσσια πρόσβαση προς αυτήν. Η χερσαία εκστρατεία της Σαουδικής Αραβίας και των συμμάχων της επιχείρησε να ανατρέψει αυτά τα κέρδη· η χθεσινή ανακοίνωση δείχνει ότι το εγχείρημα δεν ολοκληρώθηκε.

Το Άντεν λειτουργεί ως έδρα της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης από το 2015, όταν οι φιλοϊρανοί Χούθι κατέλαβαν την πρωτεύουσα Σαναά, όπως σημειώνει το Topontiki. Η Ναυτεμπορική τοποθετεί την εκδίωξη της κυβέρνησης από τη Σαναά πριν από περισσότερο από μία δεκαετία και επισημαίνει ότι η πιθανότητα νέων προελάσεων των Χούθι προς τη νότια ακτή καθίσταται πλέον ορατή. Στο ευρύτερο μέτωπο, η Μακεδονία και το Topontiki αναφέρουν ότι τα εδαφικά κέρδη των Χούθι και οι επιθέσεις τους εναντίον της Σαουδικής Αραβίας και της ναυσιπλοΐας ενίσχυσαν τη θέση του Ιράν στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, την οποία οι ίδιες πηγές περιγράφουν ως πυροδοτηθείσα από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ τον Φεβρουάριο.

Το πλαίσιο της αμερικανικής εμπλοκής περιγράφεται επίσης από τη Ναυτεμπορική και το Documento: ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να έχει υποβαθμίσει την ανάγκη διπλωματικής διεξόδου από έναν πόλεμο που, κατά τις πηγές, ξεκίνησε ο ίδιος πριν από περίπου εννέα μήνες, και ο οποίος συνέβαλε στην ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές του μήνα. Οι συγκρούσεις μεγάλης κλίμακας ΗΠΑ-Ιράν έχουν περιοριστεί σε σχέση με την αρχική φάση, όμως η διπλωματική διαδικασία παραμένει βαλτωμένη και οι προοπτικές επίλυσης —είτε της ευρύτερης αντιπαράθεσης είτε του πολέμου στην Υεμένη— χαρακτηρίζονται από τις πηγές ως περιορισμένες.

Τι σημαίνει

Η αποχώρηση από τον πορθμό επιτρέπει στους Χούθι να εδραιώσουν περαιτέρω τον έλεγχό τους σε ένα πέρασμα που συνδέει την Ασία με την Ευρώπη μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, όπως αναφέρουν η Μακεδονία και το Topontiki. Το κίνημα έχει επίσης πάρει τον έλεγχο της ορεινής περιοχής αλ-Μακάτιρα, από την οποία, κατά τις ίδιες πηγές, διέρχεται κεντρική οδική αρτηρία — στοιχείο που διευρύνει την απειλή βόρεια του Άντεν. Οι Χούθι έχουν επιβάλει, σύμφωνα με τις δύο αυτές πηγές, αποκλεισμό στην Ερυθρά Θάλασσα κατά του στόλου της Σαουδικής Αραβίας, της χώρας που αποτελεί τον κορυφαίο εξαγωγέα αργού πετρελαίου παγκοσμίως.

Οι συνέπειες για τη Σαουδική Αραβία αποτυπώνονται σε δύο επίπεδα. Στο στρατιωτικό, η υποχώρηση ακυρώνει το μοναδικό προωθητικό αποτέλεσμα των τελευταίων εβδομάδων· στο οικονομικό, η Ναυτεμπορική καταγράφει ότι οι Χούθι απάντησαν στην κυβερνητική επίθεση εντείνοντας πλήγματα με drones και πυραύλους εναντίον του βασιλείου, προκαλώντας αναστολή πτήσεων μέσω των κυριότερων αεροδρομίων και αναταραχή στις διεθνείς αγορές πετρελαίου με στοχεύσεις ενεργειακών εγκαταστάσεων. Η προστασία του Άντεν με σακιά άμμου και σήραγγες, όπως περιγράφεται από αξιωματούχους στο Γαλλικό Πρακτορείο, δείχνει ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις προετοιμάζονται για αμυντικό σενάριο και όχι για νέα αντεπίθεση. Πρόκειται για εκτίμηση που προκύπτει από τα στοιχεία των πηγών· καμία από αυτές δεν αναφέρει επίσημη αξιολόγηση της κατάστασης από τις κυβερνήσεις της Υεμένης ή της Σαουδικής Αραβίας.

Οι θέσεις

Η μόνη επίσημη τοποθέτηση που καταγράφουν οι πηγές είναι η ανακοίνωση των «Νότιων Ενόπλων Δυνάμεων». Σε αυτήν αναφέρεται: «Οι Νότιες Ένοπλες Δυνάμεις ανακοινώνουν την υλοποίηση μιας επιχείρησης αναδιάταξης των δυνάμεών τους από το αεροδρόμιο Ντουμπάμπ και την περιοχή Μπαμπ ελ Μαντέμπ, δυτικά της επαρχίας Ταΐζ». Σύμφωνα με τη Ναυτεμπορική και το Documento, το σχήμα δικαιολόγησε την κίνηση με το επιχείρημα ότι «το βήμα αυτό γίνεται με γνώμονα την προτεραιότητα της διασφάλισης της πρωτεύουσας, Άντεν, και των γειτονικών επαρχιών, καθώς και της ενίσχυσης των γραμμών του μετώπου και της αντιμετώπισης των υφιστάμενων απειλών».

Οι πηγές συγκλίνουν στο ότι δεν υπήρξε άμεση αντίδραση από τους Χούθι ή από τη Σαουδική Αραβία. Διαφέρουν, ωστόσο, στην έμφαση: η Ναυτεμπορική παρουσιάζει την αναδιάταξη ως μετακίνηση σε νέες θέσεις με παράλληλη συνέχιση επιχειρήσεων, ενώ η Μακεδονία και το Topontiki την περιγράφουν ως μεγάλη οπισθοχώρηση με άμεσο κίνδυνο προέλασης των Χούθι προς το Άντεν. Διαφορά υπάρχει και στο ιρανικό σκέλος: το Documento μιλά για ανακοίνωση επίθεσης με έξι drones εναντίον στρατιωτικής βάσης στο Μπαχρέιν και για πλήγματα σε αμερικανικές βάσεις, ενώ η Ναυτεμπορική αναφέρεται γενικά σε ιρανικές επιθέσεις στη χώρα του Κόλπου.

Από εδώ και πέρα, το βλέμμα στρέφεται σε τρία σημεία: αν οι Χούθι θα κινηθούν προς το Άντεν ή θα εδραιώσουν πρώτα τον έλεγχο σε Λαχζ και αλ-Μακάτιρα, αν η Σαουδική Αραβία θα απαντήσει στα πλήγματα στα αεροδρόμιά της, και αν το επεισόδιο στο Μπαχρέιν θα μεταβάλει τη στάση της Ουάσιγκτον απέναντι σε έναν πόλεμο που οι πηγές περιγράφουν ως βαλτωμένο. Μέχρι στιγμής, κανένα από τα τρία ερωτήματα δεν έχει απάντηση από επίσημη πηγή.

Πηγές

  • Ναυτεμπορική — Οι δυνάμεις κατά των Χούθι υποχωρούν στην Υεμένη, ενώ το Ιράν πλήττει το Μπαχρέιν
  • Documento — Υεμένη: Υποχώρησαν οι κυβερνητικές δυνάμεις στο Άντεν υπό την απειλή νέας προέλασης των Χούθι
  • Μακεδονία — Υεμένη: Υποχώρηση των κυβερνητικών δυνάμεων και αναδιάταξή τους γύρω από το Άντεν υπό την απειλή νέας προέλαση
  • Topontiki — Υεμένη: Οι κυβερνητικές δυνάμεις υποχωρούν στο τελευταίο προπύργιο τους στο Άντεν

Κείμενο σύνθεσης από τις παραπάνω πηγές. Οι θέσεις και τα αποσπάσματα αποδίδονται στους φορείς που τα διατύπωσαν.

#Υεμένη#Χούθι#Σαουδική Αραβία#Ιράν#Μπαχρέιν#Άντεν

Σχόλια

Ό,τι γράφεις δημοσιεύεται με το όνομα που βάζεις. Χωρίς λογαριασμό, χωρίς email.

Φόρτωση σχολίων…